Cấu trúc song song (parallelism) trong IELTS Writing: lỗi hay gặp và cách sửa
Học cách giữ các thành phần cân xứng sau and, but, not only…but also và trong phép so sánh; sửa lỗi -ing, to-infinitive, danh từ, mệnh đề trong IELTS Writing.
Tác giả: Nguyễn Đình Huy (IELTS 8.0) · Ngữ pháp & từ vựng · 10 phút đọc ·
Cấu trúc song song (parallelism) nghĩa là những thành phần có vai trò ngang nhau trong câu được diễn đạt theo cùng một dạng ngữ pháp. Nếu bạn liệt kê ba hành động, hãy giữ cả ba ở dạng động từ nguyên mẫu hoặc danh động từ; nếu nối hai mệnh đề, mỗi vế cần có cấu trúc tương ứng. Quy tắc này giúp câu dễ đọc và giảm lỗi ngữ pháp trong IELTS Writing, nhưng không đòi hỏi bạn phải viết câu dài hay dùng từ hiếm.
Bạn có thể kiểm tra parallelism trong Task 1 khi liệt kê đặc điểm của biểu đồ, và trong Task 2 khi nêu nguyên nhân, lợi ích hoặc giải pháp. Bài này đi từ các quy tắc cơ bản đến những lỗi thường gặp của người học Việt Nam, rồi kết thúc bằng bài trắc nghiệm để bạn tự kiểm tra.
1. Quy tắc cốt lõi: các thành phần ngang hàng cần cùng dạng
Hãy tìm từ nối như and, or, but, cặp both…and, either…or, not only…but also, hoặc dấu hiệu so sánh như than. Sau đó xác định chính xác những gì đang được nối hoặc so sánh. Chúng không nhất thiết phải là những từ giống hệt nhau, nhưng nên có cùng vai trò và dạng ngữ pháp.
| Cấu trúc | Chưa song song | Song song hơn |
|---|---|---|
| Liệt kê động từ | The policy aims to reduce waste, improving transport and to create jobs. | The policy aims to reduce waste, improve transport and create jobs. |
| Hai vế so sánh | Working from home is more convenient than to commute daily. | Working from home is more convenient than commuting daily. |
| Danh từ và mệnh đề | The plan focuses on public transport and how cycling can be encouraged. | The plan focuses on improving public transport and encouraging cycling. |
Ở câu đầu, ba động từ cùng phụ thuộc vào aims to, nên cách rõ nhất là dùng ba động từ nguyên mẫu: reduce, improve, create. Trong câu so sánh, working được đặt cạnh commuting. Còn câu cuối chuyển cả hai ý thành cụm động từ dạng -ing. Để ôn riêng việc chọn gerund hay infinitive, bạn có thể xem bài học về gerund và infinitive.
2. Tám lỗi thường gặp và cách sửa
Mỗi câu dưới đây là một câu tiếng Anh cố ý viết sai hoặc thiếu cân xứng. Đọc phần sửa và chú ý thành phần nào đang được nối; đừng chỉ sửa một đuôi động từ mà bỏ qua cấu trúc của cả câu.
✗ The council plans to widen the road, adding a bus lane and to improve street lighting.
✓ The council plans to widen the road, add a bus lane and improve street lighting.
✗ Students can improve their writing by reading model answers and to practise outlining essays.
✓ Students can improve their writing by reading model answers and practising essay outlines.
✗ The programme not only provides language lessons but also students receive feedback.
✓ The programme not only provides language lessons but also offers feedback.
✗ The survey examined both how often people exercise and their food choices affect health.
✓ The survey examined both exercise frequency and food choices.
✗ Residents can either travel by bus or cycling to work.
✓ Residents can either travel by bus or cycle to work.
✗ The number of visitors rose more quickly than the hotel capacity.
✓ The number of visitors rose more quickly than the hotel capacity increased.
✗ The chart shows a rise in online sales and that shop visits declined.
✓ The chart shows that online sales rose and that shop visits declined.
✗ A successful policy should be affordable, reduce pollution and it must be practical.
✓ A successful policy should be affordable, reduce pollution and remain practical.
3. Vì sao người học Việt Nam dễ làm mất tính song song?
Một nguyên nhân phổ biến là dịch từng cụm tiếng Việt sang tiếng Anh mà không kiểm tra xem các vế có cùng chức năng hay không. Trong tiếng Việt, một danh sách có thể nghe tự nhiên dù một ý là danh từ, ý kia là hành động. Khi chuyển sang tiếng Anh, cách nối ấy đôi khi khiến người đọc phải đoán quan hệ giữa các thành phần.
- *Trộn -ing với to-infinitive: bạn viết một hành động dưới dạng danh động từ, rồi chuyển sang to + verb. Sau giới từ như by hoặc without, kiểm tra xem cả các động từ được nối có cần cùng dạng -ing* không.
- Trộn danh từ với mệnh đề: chẳng hạn nối a reduction in traffic với people use buses more often. Hãy đổi cả hai thành cụm danh từ, hoặc viết hai mệnh đề cân xứng.
- Nối hai vế nhưng đổi chủ ngữ bất ngờ: sau not only…but also, người viết bắt đầu vế đầu bằng một động từ nhưng vế sau lại thành một câu mới. Xác định cặp thành phần cần nối trước khi đặt từ nối.
- Dùng danh sách dài nhưng không rà soát từng mục: lỗi có thể chỉ nằm ở mục cuối. Đọc riêng danh sách sau and để xem mỗi phần có thể đứng vào cùng một vị trí trong khung câu hay không.
Nếu bạn đang rà soát các lỗi câu phổ biến khác trong bài luận, hãy đối chiếu thêm 10 lỗi ngữ pháp người Việt hay mắc trong IELTS Writing. Parallelism là một phần của độ chính xác ngữ pháp; không có số lượng câu phức hay từ hiếm cố định mà bạn buộc phải dùng để đạt một band cụ thể.
4. Áp dụng parallelism trong Task 1 và Task 2
Trong Task 1, bạn thường tóm tắt xu hướng, nhóm hạng mục hoặc thay đổi theo thời gian. Khi liệt kê, hãy đặt các hạng mục ở cùng dạng. Ví dụ: The chart shows that bus use increased, car use declined and cycling remained stable. Ba vế đều là mệnh đề có chủ ngữ và động từ. Một cách khác là viết The chart shows an increase in bus use, a decline in car use and stability in cycling; ba phần sau shows đều là cụm danh từ.
Trong Task 2, phép song song giúp câu nêu giải pháp hoặc lợi ích gọn hơn. So sánh: The measure could reduce traffic, while also helping people save time and it would lower emissions. Câu này đổi dạng ở cuối. Viết cân xứng hơn: The measure could reduce traffic, save people time and lower emissions. Ba động từ cùng phụ thuộc vào could.
Đừng ép mọi câu vào danh sách ba phần. Nếu các ý không cùng loại hoặc mối quan hệ chưa rõ, hãy tách câu hoặc dùng một mệnh đề giải thích. Để thực hành trong đúng bối cảnh bài luận, bạn có thể làm bài IELTS Writing Task 2; sau đó rà lại các từ nối và danh sách trong bản nháp.
5. Bài trắc nghiệm: chọn câu song song hơn
Chọn phương án có cấu trúc cân xứng
- Which sentence is parallel?
- The city wants to improve buses, reducing delays and to make travel safer.
- The city wants to improve buses, reduce delays and make travel safer.
- The city wants improving buses, reduce delays and making travel safer.
Đáp án
The city wants to improve buses, reduce delays and make travel safer.: Phương án 2 dùng ba động từ nguyên mẫu cùng phụ thuộc vào wants to. Phương án 1 trộn dạng nguyên mẫu và -ing; phương án 3 cũng trộn các dạng.
- Which sentence correctly uses both…and?
- The course develops both clear writing and how students analyse arguments.
- The course develops both writing clearly and argument analysis.
- The course develops both clear writing and stronger argument analysis.
Đáp án
The course develops both clear writing and stronger argument analysis.: Phương án 3 nối hai cụm danh từ có vai trò tương ứng. Phương án 1 nối cụm danh từ với mệnh đề; phương án 2 nối trạng ngữ với cụm danh từ.
- Which comparison is parallel?
- Reading each day is more useful than to study once a week.
- Reading each day is more useful than studying once a week.
- Reading each day is more useful than a weekly study.
Đáp án
Reading each day is more useful than studying once a week.: Phương án 2 so sánh hai hoạt động cùng dạng -ing. Phương án 1 trộn -ing và to-infinitive; phương án 3 so sánh một hoạt động với một cụm danh từ nên kém cân xứng hơn.
6. Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi thường gặp
Parallelism có nghĩa là phải lặp lại cùng một từ loại trong mọi câu không?
Không. Quy tắc áp dụng cho những thành phần ngang hàng được nối hoặc so sánh, chứ không bắt buộc mọi phần trong câu có cùng dạng. Bạn có thể dùng nhiều cấu trúc khác nhau khi chúng giữ đúng chức năng.
Có thể nối danh từ với mệnh đề bằng and không?
Có thể, nếu cách diễn đạt rõ và vai trò ngữ pháp hợp lý; nhưng trong câu liệt kê, trộn hai loại thường làm ý khó theo dõi. Hãy cân nhắc đổi cả hai thành danh từ, cả hai thành mệnh đề, hoặc tách câu.
Parallelism có giúp bài Writing dễ đọc hơn không?
Có. Các ý cùng dạng dễ so sánh và người đọc nhận ra nhanh cấu trúc của câu. Điều đó hỗ trợ độ rõ ràng và độ chính xác, nhưng không thay thế việc phát triển ý, dùng từ phù hợp hay trả lời đúng đề.
Tôi nên kiểm tra parallelism ở bước nào?
Sau khi viết xong đoạn, rà các câu có and, or, but, both…and, either…or, not only…but also và các phép so sánh. Đọc riêng hai vế hoặc từng mục trong danh sách; nếu chúng không cùng vai trò, sửa cấu trúc rồi kiểm tra lại ngữ pháp.
Hãy thử áp dụng bước khoanh từ nối và đối chiếu dạng ngữ pháp vào một đoạn Writing của bạn, rồi luyện thêm trong bài học ngữ pháp IELTS. Nếu bạn chưa có tài khoản, bạn có thể làm bài kiểm tra đầu vào miễn phí để ước lượng trình độ và nhận gợi ý giai đoạn bắt đầu; bài kiểm tra này không cần tài khoản.